Rooksignalen

airbag

2011-12-19T16:41:00.018+01:00

Beste lezer: het is zo ver, ik heb een nieuwe auto gekocht. Voor het eerst van mijn leven. Volgens mijn vrouw moesten we het zuiniger aan doen, zij vond dat we helemaal geen nieuwe auto konden betalen. Maar omdat ik het eigenlijk wel graag wilde ben ik eens na gaan denken. Ik dacht: Stel je nou eens voor dat je iets zou kunnen vinden om die nieuwe auto goedkoper te maken. Bijvoorbeeld door dingen weg te laten die je niet echt nodig hebt. Opeens schoot het me te binnen: de airbags! Vreemd, op verschillende plaatsen in de auto staat de aanduiding dat er een airbag zit, maar ik heb er nog nooit een gezien. Ook nog nooit gebruikt dus. En je betaalt er wel voor! Maar ja, om zo maar een auto te kopen zonder airbags alleen maar omdat het goedkoper zou zijn, daar zou ik natuurlijk veel kritiek op krijgen. Dus dacht ik: Ik moet eens gaan onderzoeken hoeveel toegevoegde waarde zo'n airbag nou eigenlijk heeft.

Ik moest wel een geloofwaardig overkomen en dus natuurlijk niet met een prutsonderzoekje komen. Daarom ben een lijvig onderzoek op gaan zetten. En 'wetenschappelijk onderbouwd' natuurlijk. Ik ben alle autoritten van de mensen in onze buurt en van onszelf een jaar lang gaan 'monitoren'. Ik heb daarbij gekeken naar alle ongelukken en ongelukjes die plaats vonden. Ik heb alles meegenomen. Van de forse aanrijding van die buurman verderop in de straat die iemand van rechts geen voorrang verleende, tot het ongelukje van de buurvrouw die achteruit rijdend een bermpaaltje omver reed. En ja, ook die kras die ik opliep op onze auto bij de supermarkt. En wat denk je? in 96% van de gevallen heb je die airbag helemaal niet nodig! En zeker niet als je alleen maar in de buurt rijd. Dus bij het boodschappen doen en zo. Daar was het zelfs 100% overbodig om een airbag in de auto te hebben. Het ei van Columbus. Nu heb ik dus een auto gekocht zonder airbags. Scheelt zomaar ruim €4000,- Simpel geld! Het is natuurlijk wel zo, dat het voor lange ritten misschien beter is om wel airbags te hebben. Daarom ruilen we onze oude auto niet in. Die houden we. En als we wat verder weg gaan nemen we onze oude auto, met airbags, mee.

Onze kinderen, die allebei al een paar jaar hun rijbewijs hebben en ook in het onderzoek meededen, roepen: Pa, dit is niks. Het geeft een heel erg onveilig gevoel. Die dingen zitten daar niet voor niets, die zitten er toch echt voor de veiligheid. Maar ik noem dat een 'subjectief gevoel van veiligheid'. Een gevoel dat niet gebaseerd is op feiten en ervaringen dus. Dat komt alleen maar omdat ze nooit anders geleerd hebben dan dat er een airbag in de auto zit. Met een goed gesprek heb ik ze kunnen overtuigen. Mijn vrouw schaamt zich eigenlijk wel een beetje dat we puur uit zuinigheid geen airbags hebben. Dus die legt, als de buren er naar vragen, vooral de nadruk op het onderzoek wat ik heb gedaan. Een 'praktijkgericht mobiliteidsonderzoek' noemt ze het. Klinkt altijd goed natuurlijk. Eigenlijk weet ik ook wel dat we niet echt bezuinigd hebben, omdat we onze vorige auto gehouden hebben. Maar dat maakt niet uit. Mijn vrouw is tevreden en ik heb een nieuwe auto. Wat wil je nog meer.

U denkt misschien: die is helemaal de weg kwijt. Maar ach, ik troost me met de gedachte dat ik niet de enige ben. kijkt u maar eens naar dit rapport en dit filmpje

Lage Mierden

2011-12-07T13:10:00.001+01:00

Bezuinigingen houden ook de brandweer in Nederland al een tijd bezig. Overal moet er bezuinigd worden en dus gaan de bestuurders ook bij de brandweer kijken of ze nog ergens een paar euro's af kunnen snoepen. Op zich niets mis mee natuurlijk. Mits het niet ten koste gaat van de veiligheid van de burgers en de hulpverleners. Het oprekken van de opkomsttijden van de brandweer lijkt populair te worden. zoals in Limburg- Noord.Verhoog de tijden generiek een paar minuten, (die burger merkt daar toch niets van) en je kan je netwerk van brandweerkazernes zomaar uitdunnen. Kassa! Een ander middel is het verminderen van het aantal brandweermensen op een voertuig. Een commandant in Apeldoorn noemde met vier man uitrukken in plaats van 6 zelfs: 'simpel geld' . Overigens gold dat volgens hem voor een beroepsbezetting, bij een vrijwilligersbezetting was het een goed middel om de opkomsttijden te kunnen halen.

In de gemeente Reusel- de Mierden in de regio Brabant-zuidoost ligt het ingewikkelder. Daar is al een hele tijd een verwoede strijd gaande tussen de brandweervrijwilligers samen met de burgers van de Mierden aan de ene kant en de gemeente aan de andere kant, vanwege een besluit om de post de Mierden te sluiten. Volgens de gemeente zijn er te weinig vrijwilligers, maar mensen in de Mieren vinden dat de gemeente dat probleem op een goedkope manier willen oplossen door simpelweg de post te sluiten. Ook een bezuiniging dus. Alle inspanningen van de mensen in de Mierden worden door de gemeente aan de kant geschoven, het besluit tot sluiting van de post blijft staan. Zegt de commandant van Apeldoorn dat minder vrijwilligers op een voertuig misschien goed is voor de opkomsttijden, In Reusel-de Mierden zegt burgemeester Teurlings dat er altijd zes personen op een voertuig moeten. 'En omdat we die niet hebben, sluiten we de tent. Dat de opkomsttijden daardoor langer worden, tja daar kunnen wij ook niets aan doen.'

Minister Opstelten schreef een heldere brief. Ondanks deze brief en een stevig signaal van de VBV doet burgemeester Teurlings van Reusel-de Mierden het luchtig af. 'Die brief was niet voor ons bedoeld. die was voor Limburg Noord, waar ze generiek de opkomsttijden oprekken. Dat is bij ons niet aan de orde'. Over dat generiek oprekken staat, zoals u zelf kunt lezen, niets in de brief. Die brief gaat over de wettelijke kaders en de normtijden waar aan voldaan moet worden. gewoon artikel 3.2.1 van de wet veiligheidsregio's dus.

Ontstellend om te zien hoe bestuurders reageren. En zo verschillend ook. Bluft de burgemeester van Venlo dat hij het veel beter weet dan de minister, de burgemeester van Reusel- de Mierden speelt de onnozele. Zoals twee fietsers die 's avonds worden aangehouden door de politie omdat hun licht niet brand. De eerste bluft dat hij het onzin vind dat hij een bekeuring krijgt. 'Als u goed om u heen kijkt kunt niet anders dan constateren dat we in de toekomst zonder licht moeten kunnen rijden, zo donker is het hier niet', roept hij tegen de agent. De tweede fietser reageert onnozel zegt: 'Die bekeuring geld niet voor mij, want bij mij is gewoon het lampje stuk'.

Limburg- Noord

2011-12-01T23:34:00.007+01:00

De Veiligheidsregio Limburg- Noord is een bestuurlijke en organisatorische chaos. Binnen de top van de regio is inmiddels een conflict uitgebarsten dat regionaal brandweercommandant Sjoerd van der Schuit voorlopig de kop heeft gekost. Burgemeester Bruls van Venlo, voorzitter van de veiligheidsregio, wil slechts kwijt dat de commandant tijdens de duur van een aanvullend onderzoek, dat 6 á 8 weken gaat duren, ‘even van de werkvloer moet’. Dit alles staat te lezen op de website van Binnenlands Bestuur d.d 18 februari 2011. Iemand zet er als commentaar onder: 'als klopt wat er staat heeft de alg. dir. de onderzoeksopdracht gegeven aan een voormalige werknemer uit een vorige werkkring....dus is het voorspelbaar dat de schuld dan bij de andere twee directieleden komt te liggen...' Inderdaad: een chaos.

Op 7 november komt de Veiligheidsregio Limburg- Noord met hun dekkingsplan 2012. Het betreffende document is helemaal geen dekkingsplan maar niet meer dan een simpel epistel van 4 kantjes met een voorstel aan het algemeen bestuur van de veiligheidsregio om accoord te gaan met een aantal 'uitgangspunten' zoals: vaststellen van de norm op 15 minuuren en prioriteit geven aan de maatregelen op het gebied van risicobeheersing voor het buitengebied waar de opkomsttijd van, 15 minuten niet haalbaar is. Volgens de wet op de veiligheidsregio's staan in zo'n dekkingsplan: 'voor de brandweer geldende opkomsttijden en een beschrijving van de voorzieningen en maatregelen, noodzakelijk om daaraan te kunnen voldoen'. Ik zou zeggen lees het zogenaamde "dekkingsplan" en oordeel zelf of het hieraan voldoet.

En er komt nog meer. Burgemeester Delissen van gemeente Peel en Maas ruikt geld. Ze ziet een bezuinigingskans en kondigt aan dat, nu de tijden toch verruimd zijn, de brandweerpost Maasbree dus wel dicht kan. Ze gaat er gemakshalve maar van uit dat de gemeente Venlo met gesloten beurs de brandweerzorg in dat gebied wel gaat overnemen. Bruls, nu in de rol van burgemeester van Venlo, geeft echter aan dat van gesloten beurzen geen sprake kan zijn. lees hier het persbericht. Bovendien maakt Delissen de raad wijs dat ze contact gehad heeft met V&J en daar geen tegenstand te verwachten is.

Minister Opstelten schrijft naar aanleiding van al deze gebeurtenissen een brief aan de kamer. Citaat uit die brief: 'Indien het bestuur van een veiligheidsregio voor bepaalde locaties opkomsttijden vaststelt die afwijken van de Wet, dan is voorgeschreven dat afwijkingen per object inzichtelijk gemaakt moeten worden en dat tevens dan duidelijk moet zijn wat de precieze mate van afwijking is. Dat betekent dat in een bestuurlijk geaccordeerd dekkingsplan de locatie en mate van afwijking dienen te zijn gemotiveerd en dat compenserende maatregelen inzichtelijk zijn gemaakt. Zoals ook aangegeven in mijn brief aan Uw Kamer 1, is de IOOV op mijn aangeven een grootschalig en diepgravend onderzoek gestart naar de daadwerkelijke opkomsttijden en dekkingsplannen van alle veiligheidsregio’s. Dat onderzoek moet in februari 2012 gereed zijn en u wordt te zijner tijd over de uitkomsten ervan geïnformeerd.' Duidelijke taal dus. Dat doe je niet zomaar even af met een gratis rookmeldertje en een voorlichtingsavond in het plaatselijke dorpshuis.

Al met al is het dus nog steeds een chaos. Natuurlijk zijn er meer regio's waar alles niet op orde is. Maar als je dit zo volgt is Limburg- Noord van alle regio's haast wel het slechtste jongetje van de klas.

En ineens gaat dat slechtste jongetje van de klas ook nog eens de meester uitleggen hoe het moet. 'Als het onderzoek van de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid in februari is afgerond, zal minister Ivo Opstelten niet anders kunnen dan de nieuwe wetgeving rond de uitruktijden van de brandweer ruimer te interpreteren.' Aldus Bruls in "de Limburger" en: 'Het oprekken van de uitruktijd naar 15 minuten is een „bewuste keuze”. Dat Limburg-Noord daarmee voorop loopt en zich landelijk in de kijker speelt, is volgens hem niet erg. „Ik hou er wel van het voortouw te nemen”. De voorzitter vindt dat er veel meer vanuit preventie moet worden gedacht en minder vanuit repressie (blussen). „Dat is de ouderwetse manier van denken.”

Wat een arrogantie. Zeker als je bedenkt dat zelfs de bewering dat hij het voortouw neemt niet eens waar is. (zie de "Friese norm" en de perikelen in de Mierden) Ik ben misschien ouderwets, maar vroeger werden dat soort jongetjes aan hun oren naar voren gehaald door de meester. 'Wat? vooroplopen? Voor in de klas zitten zul je bedoelen! luisteren en doen wat de meester zegt!

Noabers met passie

2011-09-09T14:55:00.070+02:00

Zoals u in mijn profiel kunt lezen werk ik bij de brandweer op de afdeling risicobeheersing. Mijn taak is het operationeel en up to date houden van onze Mobile Data Terminals. Daarbij hoort ook het jezelf op de hoogte houden van de nieuwste ontwikkelingen. Dit is de reden dat ik afgelopen week op bezoek was bij onze 'noabers', de buren, de Veiligheidsregio Twente. Onder het motto: 'kieken wat 't wordt' is men daar bezig met het doorontwikkelen van de MDT. En als u nou denkt dat er in Twente alleen maar boeren wonen, wel vergeet het maar. Een aantal slimme brandweermensen en ICT'ers hebben de koppen bij elkaar gestoken en zich afgevraagd: hoe krijgen we slim en simpel de juiste informatie op de juiste plaats. Op zich niets nieuws. Deze vraag is in meerdere projecten, vele malen eerder gesteld. Alleen heeft dit project een aantal opmerkelijke verschillen met eerdere initiatieven.

Ten eerste: Men is uitgegaan van bestaande software en hardware. Dat is slim. Tot nu toe wordt vaak uitgegaan van de stelling dat alles speciaal voor de O.O.V. gemaakt moet zijn, omdat het dan pas goed, veilig en op de wensen van de gebruikers afgestemd is. En door alles centraal te regelen en in te kopen zou het nog relatief goedkoop zijn ook. Maar als je bijvoorbeeld kijkt naar het C2000 systeem en de bijbehorende apparatuur, zie je al direct dat dat niet waarheid is. Ook moet alles 'hufterproof' en graag ook nog 'Brandweerproof' zijn. Dat resulteert helaas vaak in een log, ingewikkeld en duur systeem wat weinig gebruiksvriendelijkheid meer vertoond en dat, als het na een lang traject van overleggen en aanbesteden, eindelijk operationeel is, hopeloos verouderd is. Een kleine vergelijking: Een full rugged (hufterproof) tablet pc kost ongeveer 4500 euro. daar kun je met gemak 6 i-pads voor kopen. Hoe hufterproof moet iets zijn?

Maar wat volgens mij nog een belangrijker verschil met eerdere initiatieven is: dit is een locaal initiatief en dat wil men ook zo houden. Iedereen kan aanhaken, mee doen en mee denken maar het blijft een Twents feestje. En dat is volgens mij de sleutel tot het succes van dit project. De passie en betrokkenheid bij de presentatie was gewoon voelbaar. De zelfde passie die brandweervrijwilligers hebben bij hun locale korps, was ook hier aanwezig. Van de portefeuillehouder repressie tot de bevelvoerder die aan de pilot mee werkt, allemaal spreken ze met het zelfde enthousiasme over 'hun' project, en zijn ze even enthousiast en overtuigd dat dit project gaat slagen. Men heeft het dan ook heel erg 'persoonlijk' gemaakt. de i-pad is of wordt 'op de man' uitgereikt. Niet dichtgetimmerd door de afdeling automatisering, niet vastgeschroefd in het voertuig, nee, een persoonlijk stuk gereedschap waarmee de gebruiker ook gewoon thuis kan internetten, mailen, twitteren, boeken lezen en wat al niet meer. Daarmee bereik je dat het apparaat ook daadwerkelijk wordt gebruikt. En dat de gebruiker, als het er op aan komt, exact weet hoe het werkt en wat hij er mee kan.

Dit project is genomineerd voor de Jan van der Heijdenprijs van de NVBR. Bescheiden als Twentenaren zijn heeft men nog getwijfeld of men zich hier wel voor op moest geven. Het was immers niet iets nieuws. De i-pad is gewoon in de winkel te koop, en een sommige gebruikte app's zijn gewoon te downloaden. Maar wat hier innovatief aan is, is dat zij zich buiten de afgebakende paden durft te begeven en oude dogma's durven laten varen. Dat zij, in tegenstelling tot veel andere projecten, beginnen vanuit de behoefte van de eindgebruiker, en dat ze durven te zeggen, het blijft ons project, we halen er geen landelijke organisaties bij in, maar iedereen mag aanhaken. Als Twente de prijs wint wil men van het prijzengeld, 10.000 euro, een heuse brandweer app-store inrichten. Geweldig.

U begrijpt het: wat betreft die prijs ben ik vreselijk partijdig. Dat komt deels door mijn werk natuurlijk maar meer nog door het enthousiasme wat de mensen achter dit project uitstralen. Daardoor kan dit project gewoon niet mislukken. Als u door dit verhaal ook enthousiast geworden bent kunt u hier uw stem uitbrengen.

vrijwilliger

2011-07-03T00:59:00.021+02:00

In het blad Binnenlands Bestuur nummer 23 staat een artikel over de zorgen die de brandweervrijwilligers hebben over de toekomst van de brandweer en de op handen zijnde regionalisatie. Een mooi artikel wat volgens mij goed verwoord wat ook uit de SP enquête 'De brandweer aan het woord' duidelijk wordt. In nummer 25 van dit blad staat op pagina 53 een ingezonden stuk van Menno van Duin, lector crisisbeheersing bij het NIFV en de politieacademie. Het is een reactie op het eerstgenoemde artikel. Meneer van Duin wil even een paar hardnekkige misverstanden uit de weg ruimen. Bijvoorbeeld dat een brandweervrijwilliger geen echte vrijwilliger is. Waarom niet? Wel: die vrijwilliger wordt namelijk betaald. En meer dan er belastingtechnisch aan een vrijwilliger mag worden betaald. Sommigen krijgen volgens mijnheer van Duin wel 10.000 euro. Ook zijn ze nog eens net zo goed opgeleid als hun beroepscollega's. Verder worden ze soms gekazerneerd en hebben een ze een zekere mate van opkomstplicht. Dit alles maakt dat het begrip vrijwilligheid volgens mijnheer van Duin niet de lading dekt. 'Toch wordt het begrip hardnekkig gekoesterd als een geuzennaam. Ik durf te beweren dat het wegvallen van de vergoeding heel wat meer piepers op zal leveren dan het wegvallen van de locale inbedding.' Aldus mijnheer van Duin.

Tjonge, waar zal ik beginnen? Ten eerste: wij zijn geen helden en geen rebellen en hebben dus ook geen geuzennaam nodig. We zijn gewoon maatschappelijk betrokken burgers die naast ons reguliere werk er voor hebben gekozen om iets in het maatschappelijk belang te doen. Wij hebben voor de brandweer gekozen, anderen kiezen voor koffie schenken in een bejaardentehuis. Uiteindelijk doet het er niet eens toe hoe je het noemt, beide taken verdienen maatschappelijk gezien evenveel respect.

Ten tweede: Meneer van Duin gaat er van uit dat het woord 'vrijwilliger' komt van 'vrijwilligerswerk'. Hier maakt hij een denkfout. De term vrijwillig brandweerman komt namelijk van het verschil tussen vrijwillige brandweer, plichtsbrandweer en beroepsbrandweer. Vroeger was het zo dat bepaalde banen (onder andere bij de gemeente) als extra verplichting hadden dat je brandweerman was. Die plichtsbrandweer bestaat inmiddels volgens mij nagenoeg niet meer, maar de term vrijwillige brandweer bleef, als tegenhanger van beroepsbrandweer.

Ten derde: ik vind de opmerking 'Ik durf te beweren dat het wegvallen van de vergoeding heel wat meer piepers op zal leveren dan het wegvallen van de locale inbedding' een kwalijke manier van beeldvorming. In de eerste plaats is het niet duidelijk waar de bedragen vandaan komen die meneer van Duin noemt. De vergoeding voor een 'uitrukuur' is voor een manschap b, 23 euro. Daar zit alles bij in; dus wij krijgen geen extra toeslagen zoals bijvoorbeeld een onregelmatigheidstoeslag of gevarengeld. De vergoeding voor bijvoorbeeld een oefen- of cursusuur is bruto iets meer dan 12 euro. Voor die 10.000 euro die mijnheer van Duin noemt moet je dus wel heel veel uren maken. Zoveel uren heb ik in ieder geval nog nooit gemaakt. Overigens is die vergoeding voor het werk dat wij doen maatschappelijk gezien erg laag. Ons werk is voor het overgrote deel onregelmatig. Als de pieper gaat terwijl we bij onze reguliere werkgever aan het werk zijn, moeten we alles laten vallen en naar de brandweer toe. En wat te denken van de volgende situatie: 's nachts om half 3 gaat de pieper met de melding 'dieren in nood'. Er blijkt er een koe in de grup te zijn gevallen. Na twee uur zwoegen staat de koe weer op het droge en ga je met de stront nog achter je oren weer naar huis. Maar je hebt wel de vroege dienst en moet om 6 uur beginnen. Dit betekent snel douchen en door naar je gewone werk, want je baas verwacht wel van je dat je op tijd bent. Let wel: dit is geen klaagzang, we hebben er zelf voor gekozen, maar niet omdat het veel geld oplevert. Want ga maar na: van die bruto 23 euro voor een uitrukuur hou je netto ongeveer 15 euro over. Voor zo'n gevalletje 'koe in de grup' midden in de nacht krijg je dus uiteindelijk ongeveer 30 euro. En in sommige gevallen zelfs dat niet eens: stel dat een manschap bij zijn reguliere baas bruto 25 euro per uur verdiend, (wat niet ondenkbaar is) en hij moet tijdens zijn werk weg en daarvoor gewoon vrije uren inleveren, moet hij zelfs geld bijleggen.

Brandweermensen hoeven geen geuzennaam. Wij zijn misschien fiscaal gezien geen vrijwilligers, maar doen dit werk wel uit maatschappelijke betrokkenheid en niet om het geld dat het oplevert. Kortom; al met al is het maar een vreemd en warrig verhaal van mijnheer van Duin. Er is veel wat niet klopt en het is soms onduidelijk wat hij bedoeld te zeggen. Wat mij hieraan stoort is de negatieve beeldvorming. Dit valt mij zeker van een lector crisisbeheersing tegen. Ik heb het idee dat hij dit hele verhaal laat op de avond onder het genot van een goed glas wijn geschreven en verzonden heeft, en het zou mij niet verbazen als hij de andere dag zelf ook geschrokken is van het resultaat.

brandweer in spagaat

2011-05-07T20:26:00.030+02:00

Er zijn ongeveer 22.000 vrijwillige brandweermensen in Nederland. Mensen die bereid zijn bij nacht en ontij uit hun bed te komen en op pad te gaan om de veiligheid van hun omgeving te waarborgen. Ik ben daar één van. En zonder sentimenteel te worden: ik ben daar trots op. Ook bij mij begon het met belangstelling voor het onverwachte, het spannende, daarbij kwam natuurlijk de fascinatie voor het vuur en het potentiële gevaar, maar het is uitgegroeid tot een passie voor het vak. Voor dat u afhaakt: Dit wordt geen jaren-zeventig-spruitjesgevoel-verhaal van hoe goed het vroeger was en dat het allemaal zo moet blijven. Netjuist niet. De brandweer (en daarbij ook de vrijwilligers) moet met de tijd mee. Want, zoals ik iemand hoorde zeggen: 'Het stenen tijdperk ging niet over omdat er geen stenen meer waren maar er kwam iets nieuws.' Wat vrijwillige brandweermensen uniek maakt is dat het geen beroep is wat we uitoefenen, maar een passie. Daarbij wil ik nadrukkelijk stellen dat het woord "hobby" niet de lading dekt. Het is een passie voor het vak en de sociale betrokkenheid bij je directe omgeving. Er is de afgelopen jaren veel veranderd. De eisen die gesteld worden aan vrijwilligers zijn hoger dan vroeger. Opleidingen en trainingen zijn zwaarder geworden. Dat is ook nodig. Met passie alleen kun je dit vak niet uitoefenen. Vrijwillige brandweermensen moeten het vak in ieder geval net zo goed beheersen als de mensen die er hun beroep van hebben gemaakt en omgekeerd.

Zodra er bij de brandweer bezuinigd of gereorganiseerd moet worden ontstaat er, vooral bij de vrijwilligers, beroering. Waarom? Het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR), tot nu toe bijna de enige en in ieder geval de grootste raadgever van de verantwoordelijke minister, bestaat alleen maar uit bestuurders zoals regiocommandanten. Dit zijn op en top managers, maar moderne management modellen wijzen bijna altijd in de richting van schaalvergroting en reorganisatie. Dat wil zeggen samenvoegen van inspanningen zoals bijvoorbeeld centraal inkopen en uiteindelijk ook samenvoegen van brandweerposten. Geen wonder dus dat minister Opstelten ook keuzes maakt in die richting. Een voorbeeld hiervan is de regionalisering. De minister heeft aangegeven dat de regionalisering door gaat, hoe dan ook. Maar regionalisering betekend ook dat alles geregeld gaat worden door bestuurders vanuit de regio. Die zelfde bestuurders die ook de minister van advies hebben voorzien. De regio die over niet al te lange tijd ook nog samengevoegd gaat worden met andere regio's. Dat betekent: geen enkele lokale binding meer zoals een burgemeester en een plaatselijke wethouder dat heeft. Wat je ook probeert vast te leggen voor de burgers en vrijwilligers in die zin, die binding gaat onherroepelijk verdwijnen. Als je als burger of vrijwilliger vragen of wensen hebt, kun je niet meer bij jou burgemeester of jou wethouder terecht maar alleen maar bij een regiobestuurder, een manager, die niet politiek gebonden is en niets heeft met locale gebondenheid. Dus voor de burger is er, ook politiek gezien, geen enkele invloed meer mogelijk. En dat is nou net de enige mogelijkheid die de burger, en daarmee ook de vrijwilliger, heeft. Daar maken vrijwilligers zich zorgen om. Want laten we duidelijk zijn: die burger dat is die vrijwilliger en die vrijwilliger dat is die burger. De kans is dus groot dat het enthousiasme om brandweervrijwilliger te worden in de toekomst geheel gaat verdwijnen.

Moderne onderzoeken over crisismanagement en fysieke veiligheid geven aan dat net juist die locale binding en zelfredzaamheid belangrijk is. Voorbeeld daarvan: de visie van Ira Helsloot, hoogleraar crisisbeheersing en fysieke veiligheid is: de burger kan niet alles van de overheid verwachten. Burgers moeten meer zelfredzaam zijn en vanuit de buurt veiligheid organiseren. Hij heeft het over 'community response' en 'Community Response Teams', teams die vanuit de buurt georganiseerd zijn en optreden, zoals in Amerika de Comunnity Emergency Response Teams. CERT. De vrijwillige brandweer is van oudsher ook georganiseerd vanuit locale betrokkenheid en zelfredzaamheid en past daarom naadloos in deze visie. Het is alleen jammer dat de stem van de vrijwilligers niet of nauwelijks is gehoord door de verantwoordelijke ministers de laatste jaren. De Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers, (VBV), opgericht in 2006, heeft zich vanaf de oprichting tot nu veel bezig moeten houden met reactief vechten voor bestaansrecht en het opbouwen van dossiers over alles wat er mis ging. Dat is jammer. Die energie had beter gestoken kunnen worden in proactief meedenken over de toekomstige ontwikkelingen.

Dit is dus de spagaat waarin de brandweer zit. Aan de ene kant het strakke moderne management, aan de andere kant de sociale en locale binding die belangrijk is. Het is te hopen dat minister Opstelten deze spagaat ook ziet. De minister heeft aangegeven dat hij de brandweervrijwilligers van zeer groot belang vind en dat de VBV voor hem een belangrijke gesprekspartner is. De NVBR krijgt voor haar werk van van elke gemeente via de regio's een zogenaamde inwonerbijdrage. (Bedrag per hoofd van de bevolking). Het werk wat de VBV doet wordt op dit moment vrijwel geheel bekostigd door een aantal betalende leden. De vrijwilligers zelf dus, die al naast hun reguliere werk bij nacht en ontij klaar staan voor de samenleving. Ik vrees dat de VBV pas uit die reactieve fase zal komen als ze een serieuze en gelijkwaardige adviseur van de minister is en gelijkwaardige middelen beschikbaar heeft. De VBV wil vast graag actief meedenken over bijvoorbeeld regionalisering, locale binding, innovatie, voertuigbezetting, werving van nieuwe vrijwilligers, en vrijwilligers die door allerlei reorganisatie- en ombuigacties tussen de wal en het schip dreigen te raken helpen en begeleiden. Ik noem maar een paar voorbeelden. De ideeën daarvoor en ook het enthousiasme en de passie die de vrijwilligers kenmerkt zijn er wel. Het is aan minister Opstelten om de juiste beslissingen voor de toekomst te nemen en de middelen om tot de juiste beslisingen te komen beschikbaar te stellen zodat de regionalisering ook voor de vrijwilligers goed uitpakt.

Slagkracht

2011-04-04T17:02:00.011+02:00

Ik was net thuis van een vergadering in Leusden toen mijn pieper ging. Omdat ik eigenlijk geen dienst had moest het wel iets bijzonders zijn. "prio 1 brand bijgebouw, adres adres adres.... (soort bijgebouw: schuur met vee),(Opsch.Brw: grote brand.) alle blusgroepen". stond er op mijn pieper. Voor een buitenstaander misschien onbegrijpelijke taal maar voor een brandweerman een soort cryptische omschrijving voor: Gewoon een grote fik. Op de kazerne aangekomen werd duidelijk dat de post Bergentheim (6 km vanaf het object) al was uitgerukt. Er werd besloten om de tankautospuit 2330 de tankautospuit 2340 met de slangenwagen en de tankwagen 2350 mee te nemen. (onze post ligt op ongeveer 11 km van het object.) Collega Eddy en ik bemanden de tankwagen. Toen we bijna ter plaatse waren zochten we contact met de eerste bevelvoerder met de vraag of hij al wist hoe hij de tankwagen in wilde zetten. De eerste bevelvoerder had samen met de OVD een voor ons onverwachte beslissing genomen. Vaak wordt de tankwagen in het buitengebied ingezet als watervoorraad maar deze keer niet. "als jullie bij het object zijn, doorrijden rechts langs de boerderij naar de brand, daar worden jullie opgevangen".

De schuur bestond uit een stal met aan het eind een open gedeelte vol stro. Dat stro stond in lichter laaie en het vuur dreigde over te slaan naar de schuur waarin koeien stonden. We werden met de tankwagen ingezet tussen het open gedeelte en de stal om de taak van de eerste tankautospuit over te nemen: overslag voorkomen. 15.000 liter water om een bres te slaan tussen het vuur en de koeien. Met zo'n 10.000 liter water wisten we het vuur vlak naast de stal zodanig in te dammen dat het gevaar van overslag was geweken. Met de rest konden we de twee tankautospuiten voeden tot de waterwinning opgebouwd was.

Tijdens het nablussen moet ik ineens denken aan alle bezuinigingsperikelen die er in het land gaande zijn. Stel dat hier eerst een S.I.V. op af gegaan was. Die had niet anders kunnen doen dan constateren dat ze niets konden uitrichten zonder voldoende slagkracht. Of stel dat de post Bergentheim wegens bezuinigingen opgedoekt was. De kans was groot geweest dat we dan te laat geweest waren en dan was de hele stal verloren gegaan inclusief koeien. En misschien zelfs de boerderij. De slagkracht in de eerste minuten was cruciaal, zoals vaak in buitengebieden.

Laten we eens een simpel rekensommetje maken. De herbouwwaarde van zo'n stal is toch al gauw € 1000.000 terwijl de schade nu misschien € 100.000 is. Hebben we voor de verzekering toch snel € 900.000 verdiend. Stel de uurprijs van één TAS inclusief bemanning is € 800,-, een TW € 500.- en een OVD €300.- Tel daarbij nog € 100 per uur voor de slangenwagen. We zijn 3 uur bezig geweest. In totaal is dat € 9900.- Laten we het geheel, inclusief het gebruikte water, mooi afronden op een bedrag van, zeg maar, € 10.000.- Dat is iets meer dan 1% van het bedrag wat we voor de verzekering verdiend hebben.

De verantwoordelijkheid wat betreft de veiligheid moet beslist bij de overheid blijven, maar is het een gek idee om een deal te sluiten? Het redden van mens en dier op kosten van de overheid en het beperken van de schade op kosten van de verzekering? Stel dat de verzekering 2% van de besparing die wij voor hen realiseren aan de brandweer uitbetaald. Maar dan gaan de verzekeringspremies omhoog zult u zeggen. Ja misschien. Maar laat dat dan eens een 0.5 % zijn. Kunnen we misschien wel die gevaarlijke bezuinigingsplannen overboord zetten.

foto: Marcel van Saltbommel

Strategische reis of bezuinigen?

2011-03-06T23:22:00.019+01:00

20 november 2008 begon de NVBR met het project 'De strategische reis'. De voorzitter van de NVBR, mevrouw Caroline van de Wiel zei in haar openingstoespraak op de strategische conferentie die dag: "Ruim 125 jaar geleden werd de Amsterdamse brandweer opgericht en die bestreed brand door water naar vuur te brengen. Anno nu doen we dat eigenlijk nog steeds. We brengen water naar vuur, weliswaar met snelle auto’s, betere pompen en slangen en dus effectiever, maar in de kern komt het op hetzelfde neer als in 1874. Moeten we niet eens gaan nadenken over de brandweer van de toekomst? Het is mijn overtuiging dat het huidige bedrijfsmodel van de brandweer tegen haar onvermijdelijke einde aanloopt. Het is zaak om tot een nieuw concept voor de brandweer te komen. Dat zijn wij de samenleving verplicht, zodat ook in 2040 burgers op effectieve, deskundige en betaalbare hulp kunnen rekenen. Maar we zijn het ook de veiligheid van onze eigen mensen verplicht." De strategische reis resulteerde in een boek genaamd: De brandweer over morgen. Hierin wordt de nieuwe toekomstvisie van de brandweer beschreven.

Sommige brandweermanagers zijn alvast begonnen. Zoals in Epe, Voorst en Apeldoorn. Daar wordt vanwege de regionalisering een heel nieuwe organisatiestructuur in de vorm van clusters op gezet. In het organisatieplan staat dat de herstructurering ook om bezuinigingen gaat. De schrijver neemt alvast een voorschot op de toekomst en citeert in hoofdstuk drie letterlijk uit het het boek 'De brandweer over morgen'. Vreemd om in dat organisatieplan te lezen: " Om te voorkomen dat de brandweer onbetaalbaar wordt als zij aan de wettelijke eisen en maatschappelijke verwachtingen wil blijven voldoen, is volgens de Raad van Regionaal Commandanten (RCC) een ander bedrijfsmodel nodig. In opdracht van de RCC heeft de projectgroep ‘Strategische Reis Brandweer’ een ontwikkelrichting naar een nieuwe brandweer bepaald," en vervolgens te zien dat de aanbevelingen in het boek (een plan over dertig jaar) niet worden gevolgd maar worden gebruikt om direct een brandweerpost te sluiten.

Ook al lees je het volgende stuk uit het plan 10 keer, het blijft onbegrijpelijk: "Een verhoging van de opkomsttijd van ca. 2 minuten in de kern Oene kan worden gecompenseerd door te investeren in het voorkomen van branden, het verkorten van de ontdekkingstijd en het verbeteren van vluchtwegen. In de gemeente Epe zal op basis van deze filosofie een rookmeldercampagne worden gestart om aan de voorkant van het proces kostbare minuten te winnen. Ook zullen brandveiligheidsbewustzijn en eigen verantwoordelijkheid worden gestimuleerd. Met deze maatregelen wordt meer gewonnen, dan met het verkorten van de opkomsttijd van de brandweer". Verhoging van opkomsttijd, (dit gaat dus over sluiting van brandweerpost Oene) wordt gecompenseerd met drie dingen, één: voorkomen van brand, twee: verkorten van de ontdekkingstijd, en drie: het verbeteren van vluchtwegen. Op basis hiervan word een rookmeldercampagne gestart. Ten eerste is die rookmeldercampagne vrijblijvend. Niet een verplichting van rookmelders voor alle gebouwen in Oene. Dus aan het eind van die campagne is er niet de garantie dat alle gebouwen voorzien zijn van deugdelijke rookmelders. Ook weet je niet of de rookmelders die wel geplaatst zijn over een paar jaar ook nog werken. Kortom, geen wettelijke basis en vooral: geen garantie. Het is dus geen gelijkwaardig alternatief. Iedereen kan op zijn vingers natellen dat, als je het plan zoals dat in het boek 'De brandweer over morgen' in omgekeerde volgorde gaat uitvoeren omdat je wilt bezuinigen, er levensgevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Bovendien duidt de laatse zin in dit citaat er op dat er gewoon geknipt en geplakt is vanuit een andere tekst. Het ging immers om oprekken van de opkomsttijd en niet om het verkorten.

De strategische reis is een toekomstvisie en gaat niet over bezuinigen. De strategische reis gaat er van uit dat je in een tijdsbestek van 30 jaar de oude maar vooral ook nieuwe generatie anders opvoed, dat je je omgeving en infrastructuur aanpast door bijvoorbeeld rookmelders in een woning net zo logisch te maken als elektriciteit en stromend water, dat je vluchtwegen verbeterd, en zelfs in normale woningen sprinklers toe past. En als je dat allemaal gedaan hebt en gaandeweg de brandweer organisatie aanpast, is die over dertig jaar nog betaalbaar.

Het is jammer dat de NVBR zelf niet krachtig stelling neemt tegen dit soort gevaarlijk oneigenlijk gebruik. De strategische reis is naar mijn idee een goed uitgangspunt. Onbegrijpelijk dat er managers zijn die er mee aan de haal gaan en hun eigen bezuinigingsplannen er mee proberen te onderbouwen. zeker als zo'n manager ook nog durft te beweren: "Veel mensen veronderstellen dat de brandweer mensenlevens redt. Dat is niet mogelijk". (blz. 8 van het organisatieplan). Volgens mij neem je dan je vak niet serieus. Ik hoop dat hij 6 maart gekeken heeft naar het programma 'dicht bij het vuur'.

En ben ik hiermee dan ook een kalkoen die een mening heeft over kerst? Nee, ik ben iemand die meer dan 25 jaar geleden mede vanuit maatschappelijke betrokkenheid brandweerman is geworden, en die nu vanuit die zelfde maatschappelijke betrokkenheid kritisch kijkt naar managers die blijkbaar met veel minder betrokkenheid hun bezuinigingsplannen ten uitvoer proberen te brengen.

Van Vollenhove

2011-02-16T00:18:00.026+01:00

Meester Pieter van Vollenhove heeft afscheid genomen als voorzitter van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid. De onderzoeksraad werd 6 jaar geleden opgericht om de waarheid boven tafel te krijgen na grote incidenten zoals de Schipholbrand zonder dat ministeries of bestuurders invloed zouden hebben op de onderzoeken. De raad maakt als zelfstandig bestuursorgaan (ZBO) deel uit van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en valt daarmee dus onder de verantwoordelijkheid van minister Donner. Daarvoor waren er: de Spoorwegongevallenraad, de Raad voor de Luchtvaart en de Commissie Binnenvaartrampenwet. Deze drie organisaties opereerden op, en in opdracht van, hun eigen vakgebied. Geen van alle onafhankelijk dus.

Van Vollenhove is een icoon. Haast onaantastbaar. Onafhankelijk, wars van eerzucht en van onbesproken gedrag. Hij is ook initiatiefnemer en voorzitter van het fonds slachtofferhulp. Zeer betrokken, juist bij de slachtoffers van rampen. Als je hem hoorde spreken dan voelde je: Hij is onpartijdig en heeft geen dubbele agenda. Hij vocht zelf voor de oprichting van deze raad en vooral voor de onafhankelijkheid daarvan. Die onafhankelijkheid gaat zo ver dat de commissie ook zelf beslist welke gebeurtenissen worden onderzocht. Hij vond dat een nieuwe voorzitter om die reden ook voorgedragen moest worden door de commissie zelf. Daarom had hij grote kritiek op de manier waarop zijn opvolger voorgedragen was.

Die opvolger is Tjibbe Joustra. Joustra is een getalenteerd bestuurder. Het maakt niet uit wat hij moet besturen, hij bestuurt het. Hij was ondermeer nationaal coördinator terrorismebestrijding, voorzitter van de Vereniging Particuliere Beveiligingsorganisaties en Recherchebureaus, en voorzitter van het productschap tuinbouw. Ook was hij ooit voorzitter van het UWV. Daar moest hij noodgedwongen vertrekken vanwege de zogenaamde "gouden toiletpotten affaire". Geen man met een onbesproken verleden dus, geen expert op het gebied van veiligheid en ook nog eens benoemd door de minister van Veiligheid en Justitie zonder dat de onderzoeksraad daar invloed op had. Een groter contrast met de eerste voorzitter kun je haast niet bedenken. In één van zijn eerste interviews als kersverse voorzitter gaf hij aan dat "tegen schenen schoppen" niet zijn stijl was. Met andere woorden: ik laveer als bestuurder overal tussendoor.

Ineens komt deze week de vliegramp in Faro, Portugal van 19 jaar geleden weer in het nieuws. Een grote kop in het AD: "Echte oorzaak ramp Faro in doofpot". Nabestaanden van Nederlandse slachtoffers hebben een "onafhankelijk" onderzoek laten doen door vliegtuigexpert Harry Horlings. Conclusie van dit onderzoek: er is cruciale informatie uit het officiële onderzoek weggelaten om zo de piloten buiten schot te houden. Het officiële Portugese rapport gaf in grote lijnen aan dat het menselijk falen in combinatie met slechte weersomstandigheden was, de Nederlandse lezing was dat het toestel plotseling overvallen zou zijn door heftige windvlagen. 3 conclusies in opdracht, waarvan de onafhankelijkheid dus discutabel is. De opdrachtgever bepaalt in zekere mate de richting van het onderzoek.

Dit toont nog eens aan hoezeer Pieter van Vollenhove gelijk heeft. Nederland had een uniek onderzoeksorgaan. Ik schrijf: had. Al de geweldige inspanningen van Pieter van Vollenhove voor een onafhankelijke onderzoekscommissie lijken tevergeefs. Door de benoeming van de nieuwe voorzitter lijkt de onderzoekscommissie terug te zijn op het niveau van de commissies waar het uit is voortgekomen. De toekomst zal het leren.

Moerdijk

2011-01-22T20:52:00.000+01:00

Op woensdag 5 januari 2011 brandde in Moerdijk het bedrijf Chemi-pack geheel af. Wat er bij elke grote brand gebeurt, gebeurde ook nu. Experts en wannebee experts riepen hun mening zonder dat er onderzoeksresultaten waren. De mensen die beter zouden moeten weten, de burgemeester, de brandweercommandant en de ter zake kundige arts gingen in een dorpshuis zitten verkondigen dat het allemaal wel mee viel, zonder dat er ook maar iets van de mogelijke effecten bekend was. Ook was er weer het standaard (on)zinnetje in het nieuws: "bij de brand zijn geen gevaarlijke stoffen vrij gekomen." Toppunt was wel het orakel en zelfbenoemd brandweerexpert Fred Vos die geen gelegenheid laat liggen om persoonlijke frustraties te uiten en de brandweer en de brandweerzorg een failliete boel noemde. Niemand vind het schijnbaar vreemd dat de brandweer als eerste kritiek krijgt. Ze zijn te laat en zijn niet voorbereid op op een dergelijk groot incident. Pas veel later komt er mondjesmaat informatie beschikbaar en worden meningen bijgesteld. Op 11 januari komt het programma 1 vandaag met de eerste onderbouwde conclusie's. Alle inspectierapporten, waarschuwingsbrieven en correspondentie tussen de overheidsinstanties en het bedrijf worden op een rij gelegt en bekeken door hoogleeraar milieukunde Lucas Reijnders. Zijn conclusie: Het geheel is een aaneenschakeling van regels aan de laars lappen, wet ontduiken en dwangsommen niet betalen.

Cees van Beek van de VBV maakte in diezelfde uitzending een heldere opmerking: "Voor een vergunning zijn 2 partijen nodig: de aanvrager en de verlener." Dus dat de dwangsommen niet geïnd zijn, het bedrijf niet gesloten is en zelfs nog weer een nieuwe milieuvergunning krijgt zegt net zo veel over de verlener van de vergunning als de aanvrager. Hoe komt het dat een bedrijf wat zo de boel aan z'n laars lapt, dat het eigenlijk gesloten zou moeten worden, jarenlang zijn gang kan gaan?

Het eigenlijke probleem zit in het feit dat de handhaving en vergunningverlening gekoppeld is aan de politiek. Denkt u dat die brandweercommandant of die milieuambtenaar er belang bij heeft om de handhaving uiteindelijk maar niet door te zetten? Ik denk het niet. Ik denk dat als het er op aan komt, de politiek niet durft. Waarom niet? Politieke belangen zijn schijnbaar soms anders dan maatschappelijke belangen. Men werkt volgens een soort poldermodel. Steeds maar weer overleggen, belangen afwegen en compromissen sluiten. Wel vergunningen verlenen maar niet handhaven. Wel dwangsommen opleggen maar niet innen. Wel dreigen maar niet sluiten. En om te voorkomen dat zo'n bedrijf ergens anders naar toe gaat, wordt er toch weer een nieuwe milieuvergunning geven. Zo zijn bedrijven als Chemi-pack ook in Moerdijk terecht gekomen. Er zijn grote politieke belangen om een industrieterrein vol te krijgen en daarom worden op voorhand al dingen door de vingers zien. Hoe is het anders mogelijk dat een BRZO bedrijf geen bedrijfsbrandweer heeft?

In Enschede bleek achteraf een opslagplaats van professioneel vuurwerk midden in een woonwijk te liggen, in Volendam bleek dat niet voldaan werd aan de voorschriften, en ook in Moerdijk werden de regels aan de laars gelapt. Het rapport Mans oppert dat de brandweer maar niet meer moet controleren omdat men toch steeds achter de feiten aan loopt. De brandveiligheid is immers een verantwoordelijkheid is van de eigenaar/gebruiker van het gebouw. Mans heeft geen gelijk. In veel gevallen loopt de brandweer niet achter de feiten aan maar worden de handhavers tegen gehouden door de politiek.

Nu heeft men in Moerdijk de "politieke angel" er uit gehaald door de burgemeester die toch al weg ging ontslag te laten nemen. Iedereen is uit de wind en verantwoordelijke wethouders kunnen blijven zitten. Jan Mans wordt aangesteld als interim burgemeester. Ik ben benieuwd of en hoe hij het politieke puin gaat ruimen. Ik hoop dat hij zijn eigen rapport er nog eens op na leest. Ook ben ik benieuwd of hij punt 3.2.1* van zijn eigen rapport kan uitleggen aan de burgers daar.

(citaat uit "Inzet gereed." ofwel het rapport Mans)
* 3.2.1 Heroverwegingen in de werkwijze.

Als de brandweer in staat is andere wijzen van werken te beschouwen, ontstaat er ruimte. Bijvoorbeeld: de brandweer baseert haar optreden in gebouwen op het op orde zijn van brandpreventieve maatregelen, terwijl de brandweer bij vrijwel elke controle constateert dat de maatregelen door menselijk handelen (deels) teniet gedaan zijn. De brandweer investeert veel in tekeningen van gebouwen voor planvorming, terwijl de brandweer uit de praktijk weet, dat het gebouw altijd net iets anders is (door een recente verbouwing). Kortom de brandweer loopt achter de feiten aan. Hetzelfde geldt voor de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen, aantallen mensen in gebouwen, brandkranen, enzovoorts.

Op basis van het bovenstaande is de commissie gaan redeneren vanuit een ander gezichtspunt. De commissie neemt het gegeven dat de brandveiligheid in een gebouw niet op orde is als uitgangspunt en komt op basis daarvan tot de volgende heroverwegingen in de werkwijze. Afstoten controletaak De brandveiligheid is een verantwoordelijkheid van de eigenaar/gebruiker van het gebouw. De toezichthoudende taak van de brandweer/gemeenten neemt/nemen ongemerkt deze verantwoordelijkheid deels over. Stoppen met controles is zeer wel mogelijk, doch dan zal de brandweer uitgaan van de aanname dat het pand brandpreventief niet op orde is. Dit levert de volgende financiële ruimte op. Uitgaande van een gemiddeld kengetal van € 2,-- per inwoner per jaar voor handhaving en toezicht bedraagt de ombuigingsmogelijkheid in dit verband in totaal 33 miljoen euro. (einde citaat.)

NVBR

2010-12-05T20:11:00.000+01:00

Op dinsdag 30 november zijn in de tweede kamer twee moties aangenomen die te maken hebben met de brandweer. De eerste is een motie van mevrouw Hennis Plasschaert (VVD) die gaat over het wettelijk verplicht regionaliseren van de brandweer, de andere motie is van Andre Elissen (PVV) en gaat over het erkennen van de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers als officiële gesprekspartner. Opmerkelijk is echter dat er in een vorige regeerperiode bij wet vast was gelegd dat regionalisering niet verplicht was. Nu is, zonder slag of stoot, wettelijke verplichting alsnog werkelijkheid geworden.

Ook opmerkelijk was het debat rondom de indiening van de moties een week eerder. Toen mevrouw Hennis Plasschaert haar motie indiende stelde de heer van Raak van de SP de volgen de vraag:
"Als deze motie is bedoeld om de brandweervrijwilligers te ondersteunen, dan is dat niet gelukt. 80% van onze brandweermensen is vrijwilliger. De vrijwilligers zijn in overgrote meerderheid tegen die regionalisering. Zij willen juist in hun eigen omgeving actief zijn en zijn ontzettend bang dat ze met die regionalisering een speelbal worden van regionale bestuurders. Is mevrouw Hennis het met mij eens dat deze motie de belangen van de vrijwilligers in ieder geval niet bevordert?"
Waarop mevrouw Hennis Plasschaert het volgende antwoorde:
"Ik dank de heer Van Raak voor deze opmerking. Nee, deze motie moet absoluut niet indruisen tegen de belangen van de vrijwilligers. Het lokale karakter gaat niet verloren. Ik vraag de heer Van Raak om nog even zijn geduld te betrachten. Er wordt straks een andere motie ingediend, door een collega van een andere partij. Daarin worden de vrijwilligers op hun wenken bediend. Ook ik acht de 22.000 vrijwilligers bij de brandweer in Nederland van groot belang."

Uit het antwoord van mevrouw Hennis Plasschaert kun je opmaken dat er ergens een deal is gemaakt. Maar waar? En door wie? En waarom? En hoe kwam het dat de motie voor wettelijke regionalisering voor "outsiders" zomaar uit de lucht kwam vallen? De deal zou gemaakt kunnen zijn door de VVD en de PVV; wij geen tegenwerking op onze motie, jullie niet op jullie motie. Maar waar die eerste motie nu ineens vandaan kwam?

Op de site van de NVBR verscheen het volgende bericht:
NVBR tevreden met duidelijkheid van Kamer
De Tweede Kamer heeft vandaag (dinsdag 30 november) duidelijkheid gegeven over verplichte regionalisering van de brandweerkorpsen in Nederland. De Kamerleden stemden met ruime meerderheid in met een motie over het wettelijk vastleggen van de verplichting tot regionalisering van de brandweer. De motie was ingediend op initiatief van Kamerlid Hennis-Plasschaert (VVD).De NVBR is tevreden dat hierover nu eindelijk duidelijkheid bestaat en dat de minister van Veiligheid en Justitie dit nu snel gaat regelen.Vakvereniging Brandweervrijwilligers
Succes was er dinsdag ook voor de Vakvereniging Brandweervrijwilligers (VBV). Zij zagen dat de motie van Elissen (PVV) over erkenning van de VBV als officiële gesprekspartner van het ministerie met algemene stemmen werd aangenomen. De motie van Rouvoet (Christen Unie) over handhaving van de standaardbezetting van de basisbrandweereenheid werd aangehouden. (Lees hier het origineel)

Geen enkele passie, geen enthousiasme, geen gedreven uitleg waarom die regionalisering ook al weer zo belangrijk was. Nee, alleen een zakelijke notitie dat men blij is met de duidelijkheid. De drive die brandweermensen kenmerkt, mist volledig. Misschien is dat ook een reden waarom de "gewone " brandweermensen geen binding voelen met de NVBR. Maar vooral opvallend is het gedeelte over de VBV. "Succes was er dinsdag ook voor de Vakvereniging Brandweervrijwilligers (VBV)". Let goed op wat er staat: ook. Dus was er nog iemand die succes boekte. Was dat de NVBR zelf?

Is dit de dubbele agenda van de NVBR? Tegenover de buitenwereld volhouden dat ze zich helemaal niet herkennen in de kritiek van de vakbonden, er toch echt zijn voor voor het gehele brandweerveld, zie dit bericht, en ondertussen zaken gewoon doorzetten, (de meerderheid van de 22.000 brandweervrijwilligers vind regionaliseren een slecht idee) en daarbij, achter de rug van de "gewone brandweermensen" om, beïnvloeden van de politiek niet uit de weg gaan? Als dat zo is, is het niet vreemd dat de bonden overwegen een nieuwe branchevereniging op te zetten.

SIV

2010-11-22T08:48:00.000+01:00

In mijn weblog "genuanceerde indianenverhalen" schreef ik over de regiocommandant van Strien van de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond. Van Strien wilde op de site van de VNG graag nog één keer uitleggen hoe de vork precies in de steel zat. Een verhaal over de brandweer nieuwe stijl dat hij al talloze malen had verteld, maar dat op de een of andere manier altijd ondergesneeuwd raakte. Over het Snelle Interventie Voertuig de SIV, bijvoorbeeld. Die SIV is een stokpaardje van hem geworden. Zo zeer zelfs dat hij er een filmpje van heeft laten maken, om aan te tonen dat we toch echt een dergelijk voertuig nodig zijn. Bekijk eerst aandachtig het filmpje en lees dan verder.

Mijnheer van Strien is een demagoog. Ik zal proberen aan te tonen waarom.

Het geheel begint met een toespraak van mijnheer van Strien zelf. Hij heeft het over "allerlei vernieuwingen en innovaties in het kader van het proces veiligheid voorop". Ook geeft hij aan dat dit concept is meegenomen in de ombuigingen die zijn gepresenteerd aan het bestuur. Met die ombuigingen wordt bedoeld: 4,5 miljoen bezuinigen. Uitdrukkelijk legt hij uit dat het filmpje bedoelt is om te laten zien wat er wordt bedoeld met een Snel Interventie Voertuig. "Het is niet bedoeld als instructiefilm maar uitsluitend voor de algemene beeldvorming van wat wij bedoelen met het concept van het snelle interventie voertuig". Dan begint het filmpje. Een scenario van een keukenbrand is 2 x uitgewerkt. Links zien we het scenario met rookmelder en SIV, rechts zonder rookmelder en een Tank Auto Spuit. (Hé het ging in dit filmpje toch om de SIV? Waar komt dan ineens die rookmelder vandaan?) Maar goed: links begint na 45 seconden de rookmelder te piepen. Hoestend komt de bewoner van het pand tevoorschijn en belt 112. Op de vraag wat er precies aan de hand is zegt hij: "ik weet het niet, de hele keuken staat vol rook". Vervolgens wordt met 2 minuten op de klok vrijwilliger loodgieter Joost de Groot gealarmeerd. (Wat een toeval dat een loodgieter netjes achter de computer zit.) Vervolgens stapt Sonja de Beste in. (Gelukkig woont zij op de route naar het incident). Bij het object aangekomen roept Sonja zonder verkend te hebben: "keukenbrand". Dat kan ze niet weten zonder verkenning, immers: de beller heeft aangegeven dat hij het niet wist. Vervolgens duiken op 6:46 de beide brandweermensen naar binnen (De chauffeur heeft nu ineens ademlucht om) en is in 10 seconden de brand geblust. Totale tijd: 6:56 minuten. Rechts komt de bewoner na 10:13 minuten tevoorschijn en belt 112. Vervolgens wordt er gealarmeerd. Tijd op de klok 12:00 minuten. Vrijwilligers komen op de fiets en zelfs op een tractor naar de kazerne en rukken uit. (over beeldvorming gesproken). De tankautospuit is ter plaatse met 22 minuten op de klok, waarvan 10 minuten verloren zijn gegaan omdat er geen rookmelder was.

Laten we de boel nu eens omdraaien. Een scenario met de rookmelder en een TAS, en een scenario zonder rookmelder en een SIV. bij het eerste scenario komen we dan op een tijd van 7:54 minuut. Het andere scenario loopt voor de SIV uit op een drama. Zonder rookmelder wordt de SIV gealarmeerd op 12:09. Loodgieter Joost die de SIV bij zich heeft is net bij een klant onder de vloer aan het werk. Het duurt 2 minuten voor hij onder de vloer vandaan is en de klant heeft uitgelegd wat er aan de hand is. Vervolgens moet hij de 2e persoon ophalen. Daarvoor moet hij eerst 3 minuten de andere kant op rijden en weer terug. Vervolgens komt de SIV met een tijd van 21 minuten aan bij een brand die te groot geworden is voor 2 man. De 2 brandweermensen kunnen niets meer doen dan verkennen en moeten wachten op de TAS. Heel frustrerend voor de burger is dat er wel een brandweerauto is maar er niets gedaan wordt. En wat als er toch nog een slachtoffer binnen is? Vervolgens wordt een TAS gealarmeerd die na 10:07 minuten ter plaatse is. Totaaltijd: 31:07 minuten. De SIV heeft dus totaal geen zin gehad. Het heeft meer tijd gekost en meer mensen. En het risico is vele malen groter. De winst zit hem dus niet in de SIV, maar in de rookmelder. Een verplichting van rookmelders in alle woningen zou dus op zijn plaats zijn. Als je dat hebt geregeld zou je misschien eens kunnen denken aan een SIV. Zolang er dus niet overal rookmelders hangen is een SIV zelfs gevaarlijk. Dit filmpje zou dus ook moeten gaan over rookmelders en niet over een SIV.

Mijnheer van Strien speelt dus met de waarheid. Hij jokt nog net niet, maar probeert wel de waarheid naar zijn hand te zetten, en zijn stokpaardje, de SIV, zelfs als bezuiniging te verkopen. Ik zal niet zeggen dat zo'n SIV nooit nut heeft. Maar de zin er van is met dit filmpje absoluut niet aangetoond. Kwalijk vind ik dat er zo gegoocheld word met de waarheid. Na de 2 scenario's zegt mijnheer van Strien dat er bij de geringste twijfel altijd een tank auto spuit mee gealarmeerd wordt. Was er in dit scenario geen twijfel? Bovendien is dat niet goedkoper maar duurder. We hebben nu een TAS met 6 personen beschikbaar maar met een SIV erbij hebben we 2 voertuigen en 8 personen nodig.

En dat van die 4,5 miljoen bezuiniging? In de ombuigingsvoorstellen waar van Strien het over heeft staat dat de kosten van de brandweerorganisatie sinds de jaren '90 bijna zijn verdubbeld. En dat dit niet heeft geleid tot reductie van het aantal branden en het aantal slachtoffers door brand. Tegen die achtergrond heeft de regio VRR het proces veiligheid voorop gestart waarin dit concept opgenomen is. Mijnheer van Strien weet ook drommels goed dat die bijna verdubbeling van kosten voor het grootste deel zijn gaan zitten in dure communicatiesystemen die niet goed werken en een duur regionaliseringproces wat is gestart om de rampenbestrijding op poten te zetten en niets te maken heeft met de normale incidentbestrijding en de lokale brandweerzorg. Nu er moet worden bezuinigd probeert hij het geld wel daar vandaan te halen. Het voordeel van rookmelders bestond al maar nu probeert mijnheer van Strien dat in zijn voordeel te gebruiken. Ik heb al eens eerder geschreven: laat iedereen nu eens ophouden met dit soort ongecontroleerde experimenten en laat iemand nu eens gestructureerd en wetenschappelijk onderbouwd onderzoek doen. Dit soort geëxperimenteer kost alleen maar handen vol geld en heeft eigenlijk niets meer met de realiteit te maken. Bovendien is het gevaarlijk voor de burger en de brandweermensen.

mans

2010-10-29T00:00:00.000+02:00

Ik had me goed voorgenomen niet iets te schrijven over het rapport Mans. Ik had daar een goede reden voor: Toen ik het rapport de eerste keer zag dacht ik: Dat zal wel aan mij liggen. Ik lees het niet goed, of ik heb het rapport niet helemaal compleet. Ik mis de bijlagen of zoiets. In ieder geval keek ik er heel vreemd tegen aan. Ik zag alleen maar vreemde argumenten zonder onderbouwing. En toen brandde overal de kritiek los. Er werd zoveel over geschreven dat ik niet het idee had dat ik daar nog iets aan toe te voegen had. In brandweerland zijn de meningen over het rapport sterk verdeeld. De NVBR vindt het een goed rapport, de rest van Nederland niet. Nu is dit rapport, en vooral de reactie van de NVBR daarop, voor de bonden min of meer de druppel. Dus lijkt het rapport nog meer gevolgen te krijgen. Terwijl rapport op zich eigenlijk voor het grootste gedeelte bestaat uit een aantal stellingen waarvan de meeste al eerder aan de orde zijn geweest. Weinig nieuws dus. Een paar voorbeelden:

De commissie is van mening dat er meerdere standaardbezettingen van een blusvoertuig moeten zijn. Slechts in 2-5% van alle daadwerkelijke incidenten is de slagkracht van de huidige basiseenheid nodig. In de overige situaties kan met minder worden volstaan. De commissie vindt het denken in risicodifferentiatie en differentiatie in opkomsttijden dan ook logisch en realistisch. Op basis hiervan is het invoeren van een lagere standaard voertuigbezetting met aangepaste bepakking mogelijk.

Het is zo jammer dat wij te maken hebben met een onberekenbare tegenstander, daar is nu eenmaal niets aan te doen. Achteraf kun je gemakkelijk zeggen: daar hadden we ook wel met 2 man naartoe gekund. Maar in ons vak kun je dat nu eenmaal niet voorspellen. Risicodifferentiatie wordt dan al gauw risicoverhoging. Bovendien: Dit is ongeveer hetzelfde als wanneer ik stel dat ik bijna altijd alleen in mijn auto rijd terwijl er vier personen in kunnen. Zonde van het materiaal en de extra kosten. Het meest efficiënt is dat ik dan een eenpersoons auto gebruik. Maar ja, die keren dat ik samen met mijn vrouw weg moet zal ik toch echt een grotere auto nodig zijn. Dus moet die ook klaar staan. Is dat goedkoper? Volgens de commissie levert dat 83,5 miljoen op. Jammer dat er geen onderbouwing bij is. Een dergelijke schatting kan ik ook wel maken. Al dit soort slechte onderzoeken, uitspraken van prominenten in het vak en daaruit voortvloeiende proeven kosten ook handen vol geld. Daar kunnen we ook een aardige besparing op halen. Bijvoorbeeld door eens een gedegen onderzoek starten en aan de hand van zo'n onderzoek gericht proeven te doen. In plaats van alle wildgroei aan TS2 en TS4 proeven die nu worden opgezet en waar niemand nog regie over heeft. Besparing? vast wel 5 miljoen.

Het valt de commissie op dat een groot deel van de bepakking van de tankautospuit tijdens de levensduur van een tankautospuit nauwelijks gebruikt wordt. Door spullen weg te laten, die niet of nauwelijks gebruikt worden, kan het opleiden en oefenen anders ingericht worden. Naar schatting levert dit 10 miljoen euro op.

Ik heb al eens eerder geschreven over dit soort stellingen, dit is een non-argument, een drogreden. Ik heb ook een reservewiel in mijn auto en een gevarendriehoek. nog nooit gebruikt. Moet ik die dan maar weglaten? En die 10 miljoen die het op zou brengen: alweer alleen maar een schatting, geen enkele onderbouwing.

Als de brandweer in staat is andere wijzen van werken te beschouwen, ontstaat er ruimte. Bijvoorbeeld: de brandweer baseert haar optreden in gebouwen op het op orde zijn van brandpreventieve maatregelen, terwijl de brandweer bij vrijwel elke controle constateert dat de maatregelen door menselijk handelen (deels) teniet gedaan zijn. De brandweer investeert veel in tekeningen van gebouwen voor planvorming, terwijl de brandweer uit de praktijk weet, dat het gebouw altijd net iets anders is (door een recente verbouwing). Kortom de brandweer loopt achter de feiten aan. Hetzelfde geldt voor de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen, aantallen mensen in gebouwen, brandkranen, enzovoorts.

We zijn dus zeg maar volgens de commissie Mans doorgeschoten. Omdat we achter de feiten aan lopen moeten we de feiten maar achterwege laten. Bij de Schipholbrand werd de hulpdiensten verweten dat er niet genoeg obectkennis aanwezig was. (Een toegangsweg die geen toegangsweg meer was bijvoorbeeld). Nu moeten we de weg die we toen zijn ingeslagen maar weer verlaten. Bijvoorbeeld de ontwikkeling van de digitale bereikbaarheidskaart. We moeten maar op goed geluk ergens naar toe rijden. En we gaan met z'n allen met een piesstraaltje om de brand heen staan en laten de boel gewoon af branden. Voordeel is wel dat het ons dan niet meer verweten kan worden door de onderzoeksraad voor veiligheid als het fout gaat. Onzinnige stelling dus. Grappig te constateren is ook dat in de commissie vier NVBR mensen zaten, terwijl de NVBR ook initiatiefnemer is van het ontwikkelen van de digitale bereikbaarheidskaart, met het doel zo veel mogelijk risico's in beeld te brengen.

Waarom ik nu toch besloten heb iets te schrijven over het rapport Mans? Omdat ik iets niet begrijp. In het verleden is gebleken dat meneer Mans een kei van een bestuurder is. In veiligheidsland zijn er 2 mensen waar ik diep respect voor heb: Mr Pieter van Vollenhoven vanwege zijn rol als voorzitter van de onderzoeksraad voor de veiligheid en Jan Mans om de manier waarop hij, tijdens de vuurwerkramp, burgemeester van Enschede was. Standvastig, scherp en recht door zee. Ik heb nog eens wat terug gezocht op internet. Lees hier een interview met hem. Nu ga ik niet zeggen dat meneer Mans de vuurwerkramp heeft meegemaakt en dat hij beter moet weten en niet aan de brandweer moet tornen. Absoluut niet. Dat zou wel erg goedkoop zijn. De vraag of het efficiënter kan is volkomen legitiem. Maar ik begrijp niet dat een man als Jan Mans zijn naam wil verbinden aan een dergelijk slecht gemaakt rapport. Dat is levensgevaarlijk. Voor de brandweer maar ook voor de burger. Dat zou hij toch beter moeten weten.

C2000

2010-09-16T23:33:00.000+02:00

Ergens in de jaren 90 werd begonnen aan een nieuw communicatiesysteem voor de hulpdiensten. Het kreeg de veelbelovende naam C2000. Volgens de promofilmpjes van toen konden nu eindelijk alle hulpdiensten onbegrensd onderling en met elkaar communiceren. Na een lange en moeizame weg werd in 2003 begonnen met de invoering. Dat de weg zo lang en moeizaam was had onder andere te maken met het feit dat het budget behoorlijk werd overschreden. Dus moest er voor dat het systeem geïntroduceerd werd al gigantisch worden bezuinigd. Zo werd bijvoorbeeld 20% van de benodigde zendmasten geschrapt. Sinds de invoering van het C2000 systeem wordt er vanaf de werkvloer aangegeven dat er problemen zijn. Mijnheer Berghuijs, directeur veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, gaf in 2004 al toe dat er problemen met het systeem waren maar dat het "point of no return" al was gepasseerd en dat daarom het systeem gewoon afgemaakt moest worden. Met andere woorden: we nemen het op de koop toe. Nu blijkt dat niets van de punten die in 2003 als voordeel zijn gepresenteerd word waar gemaakt. Het systeem heeft geen landelijke dekking, de hulpverleners kunnen niet te allen tijde met hun eigen meldkamer laat staan met elkaar communiceren, en de bediening van de portofoons is voor brandweerlieden in uitrukpak met handschoenen aan ronduit rampzalig. In 2009 gaat Berghuijs er, als hij benoemd is door de toenmalige minister van binnenlandse zaken Ter Horst als voorzitter van een onderzoek commissie, van uit dat de problemen bij de gebruiker liggen.

Er is in die jaren heel veel over C2000 gepubliceerd. Als je Googled op "C2000+communicatie" dan krijg je meer dan 14000 hits. Wat mij opvalt is dat de problemen zo door elkaar gehaald worden. De ene keer wordt er gesproken over slechte verbinding in gebouwen, de andere keer over slechte werking bij de vliegtuigramp (wat een heel ander probleem is), de een heeft het over TMO en de ander over DMO, daarnaast is er nog het probleem van de onhandige portofoons qua bediening. Teveel te kleine knopjes, te veel keuzemogelijkheden, banken, groepen enzovoort. Zo ineens heeft minister Hirsch Ballin het over problemen met de manier van gebruiken. Hij heeft kennelijk geluisterd naar mijnheer Berghuijs. Maar als mijnheer Berghuijs stelt dat de problemen bij de gebruiker, cq het gebruik liggen zegt dat iets over het systeem, en niet over die hulpverlener. Die portofoon moet je, als je bijvoorbeeld achter in een tankautospuit zit terwijl de adrenaline door je lijf stroomt, alleen maar aan hoeven zetten en dan moet ie gewoon werken. Niks displaytje met kleine lettertjes en knopjes waarmee je nog een keuze moet maken of toetsen moet blokkeren. Je zit gemiddeld met een uitruk maar een minuut of vijf, zes in het voertuig. Die tijd is te kort en te kostbaar om je druk te maken over knopjes, kanalen banken enzovoort. En als je als politieagent op het strand van Hoek van Holland staat, moet je, als je de knop in drukt, gewoon contact krijgen met de meldkamer. We zij er als hulpverlener om hulp te verlenen waar dat nodig is en niet om knopjes te kiezen of rekening te houden met de techniek. De techniek is er voor ons, wij niet voor de techniek. Nu wordt er weer een aanbesteding gedaan waarbij gezegd wordt dat het systeem toch echt wel moet blijven werken in gebouwen. Ik ben benieuwd wat er nog meer in het PvE staat. En wie het geschreven heeft. Zijn er mensen uit "ons veld", dus uit die politieauto of achter uit de tankautospuit bij geweest, of is het weer een actie van in ivoren torens zittende heren?

Wie inventariseert nu eens echt alle problemen die er zijn? Wie is in staat alle hulpdiensten qua overleg op één niveau te krijgen? Wie is in staat de minister er van te overtuigen dat het anders moet?

Weet u, ik heb nog steeds het beeld voor ogen van die politieagenten, die met hun rug tegen elkaar met getrokken pistool op het strand van Hoek van Holland staan, terwijl ze ingesloten worden door een horde hooligans. Vraag die mensen nu eens om in een aanbestedingscommissie plaats te nemen, laat die mensen nu eens zeggen hoe hun communicatiesysteem moet werken. En ook die brandweerbevelvoerder, die ineens het contact met zijn manschappen kwijt was, toen hij ze een gebouw binnen had gestuurd. En die brandweerman die gewapend met ademlucht, hogedrukslang en handlamp ook nog die portofoon moet bedienen. En zo zijn er ook vast bij de ambulancedienst en de KNRM mensen te vinden die weten hoe het moet werken. Laat die mensen, met de mensen die verstand van de techniek hebben, samen het programma van eisen schrijven. Wanneer luisteren ministers nu eens naar de mensen die moeten werken met de spullen en niet naar heren die vanuit ivoren torens een mening hebben over een heel communicatiesysteem terwijl ze schijnbaar nauwelijks ooit een C 2000 portofoon in handen hebben gehad?

Blusemmer

2010-08-26T09:38:00.000+02:00

Ik was net terug van mijn vakantie in Engeland, (waar ik mijn schoolengels een beetje had bijgespijkerd), toen mijn aandacht getrokken werd door een radiofragment. Gezeten in de auto hoorde ik iemand in het Engels iets roepen over een neergestort vliegtuig. Het was het vreselijke accent wat mijn aandacht trok. Er volgden nog wat andere fragmenten. Het bleek een compilatie van radiofragmenten van de meest bekende rampen van de afgelopen tijd. Een inleiding van het programma "Zomergesprekken" op radio 1. Ditmaal een gesprek met hoogleraar crisismanagement en fysieke veiligheid Ira Helsloot. Hé, Helsloot? Die ook lid was van de commissie Mans? Ja die! Interessant! Ik was al lang op de plaats van bestemming maar ik bleef toch zitten luisteren. Luchtig zoals een zomergespek betaamd ging het gesprek over veiligheid en zelfredzaamheid. Mijnheer Helsloot is bezig met een boek over zelfredzaamheid. Een paar stellingen stonden centraal: Absolute veiligheid bestaat niet, en zelfredzaamheid, dat wil zeggen: de burger kan niet alles van de overheid verwachten. Op zich een heel interressant verhaal. U moet het maar eens beluisteren. Op een gegeven moment begint hij met die zelfredzaamheid een beetje door te draven. "Als er bij schiphol een vliegtuig neerstort, zijn er natuurlijk heel veel gewonden. En er zijn natuurlijk maar een beperkt aantal ambulances. Maar er is wel een vertrekhal met misschien wel een paar honderd opgeleide medici. Waarom niet gewoon organiseren dat die mensen naar, bijvoorbeeld, gate 10 gaan, daar staat een busje met spullen klaar. Dat is vrij gemakkelijk te organiseren." Hé, dat komt me bekend voor. Volgens mij is er zoiets georganiseerd. Dat lijkt op onze brandweeroraganisatie. Op het moment dat er ergens iets misgaat, roepen we om: ga naar de kazerne daar staat een auto klaar met alle spullen die je nodig hebt. Vervolgens komen een aantal deskundige burgers die gewoon aan het werk zijn in actie.

Met dat soortzelfredzaamheid is het ook begonnen. Honderden jaren geleden kwamen de mensen er achter dat het wel handig was om je buurman te helpen als zijn onderkomen in brand stond. Dan kon hij jou ook helpen als jou hut in brand stond. Noaberschap of burenplicht, noemde men dat toen. Naarmate de hutten en dorpen groter werden werd het aantal mensen dat moest gaan helpen ook groter. Daar begon de bemoeienis van de overheid. Want dat moest je gaan organiseren. Op zich een goede zaak. Natuurlijk moet je zorgen dat alles goed georganiseerd is. Ook moest de overheid er op toe zien dat elke burger zijn burenplicht wel nakwam. Daarnaast ging de overheid zich bemoeien met de spullen die daar voor nodig waren. Er werden emmertjes aangeschaft om water mee op het vuur te gooien en die werden op een centrale plaats neergezet. Er werden taken verdeeld en er werd bedacht en uitgelegd hoe je met zijn allen te werk moest gaan. Maar toen ging er schijnbaar iets mis: Er kwamen blusemmertjes met een ronde bodem die je niet kon neerzetten, want dan vielen ze om. Want stel je voor dat één van die brave burgers het in zijn hoofd haalde tijdens het blussen het emmertje op de grond te zetten om bijvoorbeeld een druppel van zijn neus te vegen. Dan had de overheid een probleem. Dat was een teken aan de wand. De overheid was nu ineens verantwoordelijk en misschien wel aansprakelijk. En dus moest de overheid dat probleem gaan oplossen. En zo kwamen er nog meer problemen. Als het bijvoorbeeld economisch slechter ging moest de overheid bezuinigen. Dus moest alles wat in het verleden gedaan was gereorganiseerd worden omdat men dacht dat dat goedkoper was.

En nog steeds is de overheid bezig met reorganiseren. Ik zou het de wet van het veranderen willen noemen. Telkens bedenkt iemand een reden om iets te veranderen. Is het geen innovatie in welke zin dan ook dan is het wel bezuinigen. Als ergens iets wordt geroepen, bijvoorbeeld: 4 man op een tankautospuit, zijn er direct managers als de kippen bij om dat te gaan proberen zonder dat daar een sluitende onderbouwing bij is. Want het is goedkoper en dan heeft die manager in ieder geval al iets gedaan. En omdat mensen op dat niveau dat roepen wordt er door de overheid min of meer klakkeloos van uit gegaan dat het wel zal kloppen. Waarom is het gek als een manager of brandweercommandant zegt: "We reorganiseren niet. Ik heb de organisatie op orde, we doen alleen de normale innovaties en dit is de prijs die het kost "? Hoever moet overheidsbemoeienis eigenlijk gaan? Ergens zijn we doorgeschoten. Maar waar? Bij de komst van die blusemmertjes? Volgens mij, ook als ik mijnheer Helsloot goed begrijp, op het moment dat er werd geroepen dat de brandweer uit het locale bestuur gehaald moest worden. Mijnheer Helsloot heeft het over Community Response Teams zoals die in Amerika gebruikelijk zijn. Teams die op locaal niveau opereren. Dat is ongeveer zoals de brandweer pakweg 15 jaar geleden nog was georganiseerd. Dus: Terwijl de overheid nog druk bezig is alles te centraliseren omdat dat beter en goedkoper is, roept een hoogleraar dat er meer locaal gebeuren moet omdat dat beter is.

Innoveren en reorganiseren kost geld, en bezuinigen levert ergenis op. Wat is de ideale mix tussen optimale veiligheid en beste prijs? Ik zou mijnheer Helsloot willen vragen zich eens bezig te houden met het volgende vraagstuk: Hoe kunnen we op het moment dat het economisch goed gaat in ons land, er voor zorgen dat we de boel niet overdimensioneren. Zodat we niet steeds, als het economisch slecht gaat, onder valse voorwenselen hoeven te reorganiseren en met een gerust hart kunnen zeggen: daar hoeven we niets aan te doen, want dat is gewoon goed. Scheelt een hoop ergernis en een hoop rapporten van prominente mensen en dure onderzoekbureaus die daar weer een hoop geld voor moeten hebben. De uitkomst van een dergelijk onderzoek zou dan misschien ook goed in andere organisaties, bijvoorbeeld de zorg, gebruikt kunnen worden. En dat van die overheidsverantwoordelijkheid? Denk daar nog eens aan als u in het brandweermuseum zo'n blusemmertje ziet hangen, of liggen.

non-argument

2010-06-21T13:51:00.000+02:00

We hebben in het Nederlands woorden die oorspronkelijk uit een andere taal afkomstig zijn. Bijvoorbeeld uit het Engels Duits of Frans. Daarbij zijn ook woorden in gebruik geraakt terwijl er wel een Nederlands woord voor is. Neem bijvoorbeeld het woord "non-argument". Dit woord duikt de laatste tijd vaak op bij discussies over veiligheid en bezuinigingen. Het wordt gebruikt als mensen ergens een reden voor aandragen die eigenlijk geen reden is. Het woord "drogreden" heeft nagenoeg de zelfde betekenis. Alleen heeft dit woord een beetje een negatieve klank. Het klinkt een beetje als "bedrog" en daar wil natuurlijk niemand direct mee geassocieerd worden.

Burgemeester Kroon en brandweercommandant Ras van Urk doen in een artikel over op handen zijnde bezuinigingen in: "Op Urk" een paar uitspraken. Zoals deze: "Landelijk zie je dat de kosten voor brandweer erg zijn gestegen, terwijl de veiligheid eigenlijk amper groter is geworden.” Leuke uitspraak. De prijs van mijn brood is in de loop van de jaren ook een stuk gestegen. En die is ook niet groter geworden. Erg relatief. Een non-argument dus. Nog één: "Voor de gaspakkendragers geldt hetzelfde. In de 25 jaar dat we zo'n team hebben, is het aantal inzetten nul geweest. Toch moeten we kosten maken voor materiaal en opleidingen.” Dat is ook een leuke. Ik heb al jaren een W.A. verzekering. Die heb ik ook nog nooit nodig gehad. Moet ik die ook wegens bezuinigingen maar opzeggen dan? Ook een non-argument. En dan deze: "Neem de duikteams. Daarvan hebben we er nu drie in Flevoland. En dat terwijl het aantal keren dat zij konden redden nul is. Ze bergen alleen. Daarom zou je eraan kunnen denken om met één team voor de hele provincie genoegen te nemen" Als het zo is dat een duikteam nooit op tijd is, of kan zijn, voor een redding, en ik schrijf uitdrukkelijk: als het zo is, zeg dan gewoon dat het niet meer tot de kerntaken van de brandweer behoort en draag dan alles over aan een commercieel bedrijf. Waarom zou je één duikteam in stand houden, die nog minder kan presteren wat betreft redding doordat ze een nog groter gebied moeten bestrijken? Daarmee creëer je volgens mij alleen maar schijnveiligheid die nog geld kost ook. Dat is toch raar? Ook een non-argument. Nog een laatste: "We hebben er juist financieel voordeel van dat we bij de regio zitten. Was dat niet het geval, dan moesten we alle samenwerking inkopen en dat is duur.” Misschien ben ik simpel maar deze snap ik echt niet, kan iemand mij dat uitleggen? Samenwerking inkopen, hoezo? En duur, hoezo? Wat is er dan duur en hoe duur? Bovendien betalen de gemeentes voor instandhouding van de regio ook en lieve duit. Dat is dan toch ook een vorm van samenwerking inkopen? Nog een non-argument.

Als je hierboven overal het woord "non-argument" nou eens vervangt door "drogreden"? Dan kijk je ineens heel anders tegen de uitspraken aan. Wat is nou de bedoeling van deze blog, taalles? Ik zou niet durven. Zolang mijn zoon mij nog regelmatig wijst op stijl- en spelfouten zal ik geen taalles geven. Mijn bedoeling is om aan te geven dat het behoorlijk op bedrog lijkt als men dit soort uitspraken doet. De burgemeester stelt eerst: "Van bezuinigingen is nog geen sprake. We kijken kritisch naar de bedrijfsvoering en dat kan nooit verkeerd zijn”,een drogreden op zich overigens, en komt vervolgens met bovenstaande stellingen. Ondertussen is de hele discussie gewoon ontstaan omdat binnen het Flevolandse samenwerkingsverband fors bezuinigd zou moeten worden. Wel lijkt de politiek op Urk inmiddels wakker te zijn geworden. Zie dit artikel in De Stentor.

Deurprocedure

2010-06-10T13:45:00.000+02:00

In 1976 haalde ik mijn ademluchtdiploma. da's heel lang geleden. toen heette ademlucht nog perslucht en kreeg je daar een apart diploma voor. Ik moest examen doen met een vrouwelijke collega, (ja toen al) die zo nerveus was dat ik er ook van in de war raakte. We moesten de deurprocedure doen, zij nummer 1, ik nummer 2. Bij de deur aangekomen vergat ze in haar zenuwen van alles. Ze riep iets van: "rechtse deur met schanieren", ging op haar hurken zitten zonder mij te beduiden waar ik plaats moest nemen en opende de deur. Ik zakte ter plaatse op mijn hurken en toen we de ruimte binnen gingen had ik het vage gevoel dat ik met mijn snuffert pal voor de deuropening had gezeten. De rest zal aardig goed gegaan zijn want ik kan me er niet veel meer van herinneren. Deze fout werd ons in ieder geval niet te zwaar aangerekend en we slaagden.

Een paar jaar geleden liep ik geblinddoekt een ademlucht oefening met één van onze toen nieuw opgeleide brandwachten. Hij nummer 1, ik nummer 2. Bij een deur aangekomen startte hij zoals gebruikelijk de deurprocedure. Klink voelen, deur aftasten, bepalen hoe de deur draait, alles hardop benoemen naar de nummer 2, op de juiste plaats op de hurken gaan zitten, ook nummer 2! deur openen.... toen begon hij te tellen... Tellen? Dat had ik nog niet eerder gehoord. Omdat we geblinddoekt waren kon ik niet goed nagaan wat hij allemaal deed en vol verbazing volgde ik hem. Buiten gekomen was het eerste wat ik hem vroeg: "Wat deed jij nou bij die deur?" Zijn antwoord was even logisch als simpel: "deurprocedure". Er blijkt zo in de loop der jaren wel het een en ander te veranderen. Voortschrijdend inzicht noemen we dat. Hardstikke belangrijk dat je als brandweerman je hele carrière blijft oefenen en leren.

De laatste jaren wordt er veel meer "realistisch" geoefend. Goeie zaak. Als je nu kijkt naar hoe we 30 jaar geleden oefenden, dat kun je je nu eigenlijk niet meer voorstellen. Het aantal oefenmomenten is meer dan verdubbeld, oefencentra schieten als paddestoelen uit de grond. Veel korpsen gaan zelfs naar Zweden om de nodige "realistische" ervaring op te doen. Ik begrijp dat dat ook hard nodig is. Veranderende maatschappij, verhoogde risico's, ondanks het vele werk wat onze preventiecollega's doen. Ik hoop alleen dat die 22.000 vrijwilligers dit allemaal blijven trekken.

Ik draai een loopoefening op het oefencentrum in Delden. Mijn maat nummer 1, ik nummer 2. Hoe verder we het pand in gaan, hoe heter het wordt. En dan bedoel ik ook echt heet. Gewapend met een hogedrukstraal en een LED handlamp, (op de man uitgereikt), naderen we een deur. Mijn maat start de deurprocedure. Deur aftasten, klink voelen, met de handlamp langs de kieren schijnen. Er komt rook langs de bovenste kier van de deur. Zuigend en duwend beweegt het zich heen en weer. Mijn maat geeft aan: " kans op flashover, we gaan poeieren." Ik ga met mijn hogedrukstraal voor de deuropening zitten, mijn maat gehurkt achter de deur. Hij roept: "ik tel tot 3". Bij 3 opent hij de deur op een kier en met een paar welgemikte stoten langs het plafon koel ik de aanwezige rookgassen. Als we verder gaan met verkennen denk ik ineens: "zat ik weer met mijn snuffert pal voor de deuropening." Ondanks de hitte grijns ik. De cirkel is rond.

4 of 7?

2010-05-21T20:51:00.000+02:00

Ergens in de jaren '80 kwam Jack Custers, in het kader van hulpverlening nieuwe stijl, met de inmiddels befaamde "methode Custers". Deze methode is een manier van werken bij het bevrijden van een slachtoffer uit een bekneld voertuig. Bij deze methode bestaat een ploeg uit 6 personen, te weten: een technische ploeg van 2 personen, een gewondenverzorger, een veiligheisman, een chauffeur en een bevelvoerder. De veiligheidsman houd overzicht over de hele inzet, controleert corrigeerd en grijpt zonodig in en bij eventuele gevaarlijke situaties. Deze methode wordt door heel brandweer Nederland toegepast. Met name de rol van de veiligheidsman wordt steeds belangrijker. Immers, moderne autos worden steeds geavanceerder. Denk hierbij aan zaken zoals airbags, gordelspanners en sidebars. Al deze technische maatregelen die het rijden in een auto welliswaar veiliger maken, maken het voor de redder steeds gevaarlijker zijn werk te doen, om van hybride voertuigen nog maar niet te spreken. Er is dan ook niemand die aan het nut van deze veiligheidsman twijfelt.

Een duikteam bij de brandweer bestaat uit 4 personen. Een duiker, een reserveduiker een duikploegleider en een assistent duikploeg (bijv. chauffeur waterongevallenwagen). In artikel 6.16 lid 3 van het arbobesluit staat te lezen: "De reserveduiker verricht slechts duikarbeid bestaande uit het verlenen van hulp aan en het redden van in moeilijkheden geraakte duikers." Ook een soort veiligheidsman dus die waakt over de veiligheid en optreed als de collega onder water in gevaar komt. Ook hier is niemand die twijfelt aan het nut van deze persoon.

Een normale bezetting van een tankautospuit (blusploeg) bestaat uit 6 personen: Een aanvalsploeg van 2 personen, een waterploeg van 2 personen, een bevelvoerder en een chauffeur-pompbediener. Vergeleken bij bijvoorbeeld een hulpverlening is een brandinzet nogal wat complexer. Waar een hulpverlening zich meestal afspeelt rondom bijvoorbeeld een auto, op zeg maar 30 vierkante meter, speelt een brandinzet zich vaak af in gebouwen ter grootte van minimaal een woning. De twee ploegen verdwijnen uit beeld van de bevelvoerder voor bijvoorbeeld een rondom verkenning of een binnenaanval. De bevelvoerder neemt vaak zelf actief deel aan de inzet. De pompbediener is druk met het opbouwen en continueren van de bluswatervoorziening. Niemand die specifiek waakt over de veiligheid van de ploeg. Dat verbaast mij al jaren.

En nu is er de discussie over het aantal personen op een TAS. Een discussie die vanaf de verkeerde kant is gestart. Er moet worden bezuinigd en nu gaan we kijken of we kunnen sleutelen aan de bezetting op een TAS. Als we de discussie starten vanuit het punt veiligheid, -wat eigenlijk zou moeten-, kunnen we alleen maar tot de conclusie komen dat er een persoon méér op een TAS zou moeten. En dan zegt een commandant in Apeldoorn letterlijk: dat het "simpel geld" is die 2 personen minder. Hoeveel is het leven van een brandweerman waard?

genuanceerde indianenverhalen

2010-05-16T07:37:00.000+02:00

Brandweercommandant nuanceert indianenverhalen.

Brandweercommandant Van Strien kreeg heel zijn korps over zich heen toen hij zijn bezuinigingsplannen aankondigde. Nu wil hij de "indianenverhalen"die er zijn ontstaan nuanceren.

Even hardop denken:

"Snelle interventievoertuigen "kleine busjes" worden alleen maar ingezet in gebieden met weinig uitrukken en een laag risico."

Hoeveel winst denkt Van Strien daarmee te behalen? Ten eerste zijn net juist in die gebieden zijn vrijwilligers actief die alleen maar betaald worden op het moment dat ze nodig zijn. Zoveel zal dat niet opleveren als je met vier in plaats van zes personen ter plaatse gaat. Ten tweede: Als er echt iets aan de hand is moet er wel een volle bezetting naar toe. Dus moet je de mensen wel achter de hand hebben. (Opleiden, oefenen). Dus: eerst gaat er een busje met vier brandweermensen op pad en als blijkt dat er echt iets aan de hand is moet er alsnog een volle bezetting naar toe. Lijkt me geen tijdswinst maar tijdverlies. Ook geen winst aan personeelskosten maar maar zelfs verlies. Immers zijn er dan al tien mensen op pad. Overigens: ik heb altijd geleerd: risico is kans maal effect. de kans in zo'n gebied is dan misschien wel kleiner maar het effect is niet kleiner dan in een stedelijk of industrie gebied. Door met minder mensen uit te rukken maak je het effect alleen maar groter, dus ook het risico.

"Een wezelijkonderdeel daarvan is dat het feit dat de busjes bij het brandweerpersoneel zelf voor de deur staan. Zij hoeven zich dus niet meer te melden bij de kazerne maar kunnen, nadat ze één of twee collegas hebben opgehaald, direct naar de plek van bestemming rijden."

Hoe stelt meneer Van Strien zich dat voor? Ik heb zo'n busje voor de deur staan, Mijn pieper gaat, ik ga eerst drie collega's halen die een paar kilometer uit elkaar en bij mij vandaan wonen, (het ging er immers om dat er 4 personen op zo'n voertuig zaten), en gaan dan richting de aangegeven locatie. Van onderlinge communicatie en taakverdeling is dan nog geen sprake geweest, zeker niet als de bevelvoerder als laatste instapt. Die moet dan nog gegevens opvragen, mensen instrueren, enz. Al met al geen tijdwinst maar tijdverlies lijkt mij. Heeft meneer Van Strien wel eens achter in een brandweerauto gezeten?

"Door het plaatsen van rookmelders wordt een brand veel sneller opgemerkt."

Daar heeft meneer Van Strien groot gelijk in. Door zo veel mogelijk rookmelders te plaatsen kun je de blustijd (de tijd van ontdekking van een brand tot water op het vuur) aanzienlijk verkorten. Maar het is natuurlijk niet kies om deze winst op te maken aan bezuinigingen. Die winst moet je m.i. volledig ten goede laten komen aan de veiligheid van de burger.

"Dan is er nog de kwestie van de chauffeurs. brandweerlieden gaan ambulances besturen."

Buiten de vraag over veiligheid: Hoeveel winst denkt meneer Van Strien hier te behalen? Je kunt een chauffeur maar op één plek tegelijk inzetten. Die "enorme winst" die meneer Van Strien ziet, zie ik helaas niet.

Al met al vraag ik mij af wie er nu met indianenverhalen komt. De pers, de publieke opinie of meneer Van Strien zelf. Het zijn loze kreten, luchtballonnen die opgelaten worden. Het is levensgevaarlijk dat bijvoorbeeld politici door dit soort loze kreten beïnvloed worden. Gevaarlijk voor de burger, gevaarlijk voor de brandweermensen.