Ergens in de jaren 90 werd begonnen aan een nieuw communicatiesysteem voor de hulpdiensten. Het kreeg de veelbelovende naam C2000. Volgens de promofilmpjes van toen konden nu eindelijk alle hulpdiensten onbegrensd onderling en met elkaar communiceren. Na een lange en moeizame weg werd in 2003 begonnen met de invoering. Dat de weg zo lang en moeizaam was had onder andere te maken met het feit dat het budget behoorlijk werd overschreden. Dus moest er voor dat het systeem geïntroduceerd werd al gigantisch worden bezuinigd. Zo werd bijvoorbeeld 20% van de benodigde zendmasten geschrapt. Sinds de invoering van het C2000 systeem wordt er vanaf de werkvloer aangegeven dat er problemen zijn. Mijnheer Berghuijs, directeur veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, gaf in 2004 al toe dat er problemen met het systeem waren maar dat het "point of no return" al was gepasseerd en dat daarom het systeem gewoon afgemaakt moest worden. Met andere woorden: we nemen het op de koop toe. Nu blijkt dat niets van de punten die in 2003 als voordeel zijn gepresenteerd word waar gemaakt. Het systeem heeft geen landelijke dekking, de hulpverleners kunnen niet te allen tijde met hun eigen meldkamer laat staan met elkaar communiceren, en de bediening van de portofoons is voor brandweerlieden in uitrukpak met handschoenen aan ronduit rampzalig. In 2009 gaat Berghuijs er, als hij benoemd is door de toenmalige minister van binnenlandse zaken Ter Horst als voorzitter van een onderzoek commissie, van uit dat de problemen bij de gebruiker liggen.
Er is in die jaren heel veel over C2000 gepubliceerd. Als je Googled op "C2000+communicatie" dan krijg je meer dan 14000 hits. Wat mij opvalt is dat de problemen zo door elkaar gehaald worden. De ene keer wordt er gesproken over slechte verbinding in gebouwen, de andere keer over slechte werking bij de vliegtuigramp (wat een heel ander probleem is), de een heeft het over TMO en de ander over DMO, daarnaast is er nog het probleem van de onhandige portofoons qua bediening. Teveel te kleine knopjes, te veel keuzemogelijkheden, banken, groepen enzovoort. Zo ineens heeft minister Hirsch Ballin het over problemen met de manier van gebruiken. Hij heeft kennelijk geluisterd naar mijnheer Berghuijs. Maar als mijnheer Berghuijs stelt dat de problemen bij de gebruiker, cq het gebruik liggen zegt dat iets over het systeem, en niet over die hulpverlener. Die portofoon moet je, als je bijvoorbeeld achter in een tankautospuit zit terwijl de adrenaline door je lijf stroomt, alleen maar aan hoeven zetten en dan moet ie gewoon werken. Niks displaytje met kleine lettertjes en knopjes waarmee je nog een keuze moet maken of toetsen moet blokkeren. Je zit gemiddeld met een uitruk maar een minuut of vijf, zes in het voertuig. Die tijd is te kort en te kostbaar om je druk te maken over knopjes, kanalen banken enzovoort. En als je als politieagent op het strand van Hoek van Holland staat, moet je, als je de knop in drukt, gewoon contact krijgen met de meldkamer. We zij er als hulpverlener om hulp te verlenen waar dat nodig is en niet om knopjes te kiezen of rekening te houden met de techniek. De techniek is er voor ons, wij niet voor de techniek. Nu wordt er weer een aanbesteding gedaan waarbij gezegd wordt dat het systeem toch echt wel moet blijven werken in gebouwen. Ik ben benieuwd wat er nog meer in het PvE staat. En wie het geschreven heeft. Zijn er mensen uit "ons veld", dus uit die politieauto of achter uit de tankautospuit bij geweest, of is het weer een actie van in ivoren torens zittende heren?
Weet u, ik heb nog steeds het beeld voor ogen van die politieagenten, die met hun rug tegen elkaar met getrokken pistool op het strand van Hoek van Holland staan, terwijl ze ingesloten worden door een horde hooligans. Vraag die mensen nu eens om in een aanbestedingscommissie plaats te nemen, laat die mensen nu eens zeggen hoe hun communicatiesysteem moet werken. En ook die brandweerbevelvoerder, die ineens het contact met zijn manschappen kwijt was, toen hij ze een gebouw binnen had gestuurd. En die brandweerman die gewapend met ademlucht, hogedrukslang en handlamp ook nog die portofoon moet bedienen. En zo zijn er ook vast bij de ambulancedienst en de KNRM mensen te vinden die weten hoe het moet werken. Laat die mensen, met de mensen die verstand van de techniek hebben, samen het programma van eisen schrijven. Wanneer luisteren ministers nu eens naar de mensen die moeten werken met de spullen en niet naar heren die vanuit ivoren torens een mening hebben over een heel communicatiesysteem terwijl ze schijnbaar nauwelijks ooit een C 2000 portofoon in handen hebben gehad?
1 opmerking:
Hoi Jan,
Een mooie blog en mij uit het hart gegrepen.
Ken je mij nog van de voormalige regio IJssel Vecht? Afdeling Preparatie, rampenbestrijding, OGS, gaspakken, verkenningsploegen, speciale inzetten en gevaren en wat dies meer zij. Heel vaak bij korpsen, dus ook bij jullie.
Ik ben destijd als vertegenwoordiger van de regio en van de regionale brandweren in Overijssel, Gelderland en Flevoland nauw betrokken geweest bij de eerste (ontwerp)stadia van C2000 en heb in en voor de regio vanaf het begin steevast aandacht gevraagd voor precies wat jij nu ook zegt. Weinig grote knoppen en bomvrij eenvoudig gebruik met geen of nauwelijks display. Bedienbaar in donker, damp, vuil en met nauwelijks zicht met dikke handschoenen op grote knoppen.
Maar onze brandweercollega's uit het land steunden mij daar destijds geen van alle bij. Ook van de regionale bazen kreeg ik te horen dat ingewikkelder beter was, want dan kon er meer. En meer is goed . . . ., nog meer is nog beter . . . .
Later, toen ik in Hilversum werkte en bij de invoering van C2000 in de regio betrokken was hetzelfde verhaal. Maar daar waren ook de manschappen zelf ervan overtuigd dat meer knopjes en ingewikkelder apparatuur meer mogelijkheden en dus betere verbindingen zouden geven. Ik heb de strijd voor in het veld werkbare verbindingen na enige tijd daar maar opgegeven, en nu hoor ik ze daar ook zelf klagen.
Kortom, ik herken wat je zegt en ben zelf ook somber over wat het na al die tijd geworden is. Alleen vind ik de protesten laat komen uit de organisatie. En fout gericht. Want vanaf het begin van het ontwerp is duidelijk geweest en ook duidelijk gemaakt dat C2000 nooit binnenshuis zou werken. Dat is door de brandweer (maar ook door de politie) tijdens het ontwerp ook nooit gevraagd want dat hadden we voordien ook nog niet. Experimenten met portofoons meegeven aan aanvalsploegen liepen steevast uit op verwarring, teveel gebabbel en trage inzetten. En werden meestal na enige tijd dan ook gestaakt. Nauwelijks meerwaarde en het kost teveel tijd van de bevelvoerder was de algemene (en ook mijn) mening. En er is nooit over geprotesteerd voordat iemand (wij allemaal) ergens besloot dat iedereen opeens bij de invoering van C2000 een portofoon mee naar binnen zou moeten gaan nemen. Misschien wel omdat er opeens een noodknop op moest zitten als verkoopargument. En dan moet je hem toch bij je hebben als je in nood kunt komen, nietwaar? Dus bij die vermaledijde binnenaanval die we allang niet meer alleen voor een zinvolle reddingspoging doen zoals ik vroeger nog geleerd heb.
Ondertussen heb ik verder gekeken. In Amerika en elders op de wereld zijn de verbindingsproblemen in met name hoogbouw nog wel even wat anders dan we hier hebben. Denk aan stalen wolkenkrabbers. Toch hoor je daar nooit iets over gebrekkige verbindingen. Zijn die daar dan niet? Jawel, natuurlijk wel en nog veel erger dan hier. Maar daar is dat in de werkwijze en in de procedures opgelost en weet iedereen dat je even een stapje opzij moet als je geen verbindingen hebt, zijn er relais op voertuigen en worden speciale signaalopvangploegen op verdiepingen en zelfs buiten het gebouw geplaatst om berichten door te melden. Kortom, niet gezeurd, maar opgelost.
En dat wens ik de Nederlandse brandweer ook toe. Oplossingsgericht denken, daar waren we vroeger toch ook goed in? Dat is toch ons vak?
Met vriendelijke groet,
Hugo Teerds.
Een reactie posten